LiPo batterijen veilig gebruiken, opladen en bewaren.

Bijgewerkt op: 9 okt.

Dit artikel legt uit hoe je correct en veilig omgaat met LiPo (of lithium-ion-polymeer) batterijen en waarom dit belangrijk is. Als je de volgende richtlijnen volgt voorkom je problemen en gaan je LiPo batterijen langer mee.


Dit artikel is interessant voor jou als je:

  • LiPo batterijen wilt gebruiken voor een hobby zoals een: drone, RC auto, RC vliegtuig of RC boot of een eigen maakproject.

  • De batterijen van voertuigen zoals electrische auto's, fietsen of werktuigen correct wilt gebruiken.


De LiPo batterijen hebben onze wereld grondig veranderd en je vind ze dan ook overal terug in o.a.: fietsbatterijen, boormachines, voertuigen, afstandsbediende auto's en vliegtuigen, eFoils en allerlei andere e-toestellen. LiPo batterijen zijn heel krachtig, en als je ze correct gebruikt zijn ze veilig. Maar ze zijn gevaarlijk als je er verkeerde dingen mee doet, en daarom moet je goed weten hoe je er correct mee omgaat.


Twee populaire varianten

LiPo batterijen vind je vandaag je terugvinden in 2 popular varianten die er heel anders uitzien.

- De zachte LiPo cel die op een plaat lijkt en die verpakt is in een aluminium film.

- De harde en rond LiPo cel die het grotere broertje lijkt van een AA (Alkaline) batterij.




De volgende richtlijnen zijn geldig voor beide LiPo varianten. Beide varianten hebben elk hun voor en nadelen die we hier niet allemaal gaan toelichten:

  • Een verschil is bv dat de zachte LiPo's gevoeliger zijn voor stoten en deuken en ze ook zichtbaar kunnen opzwellen bij slecht gebruik.

  • De harde 18650 of 21700 varianten zijn steviger en je zal ze zelden opgezwollen zien.

  • Het voordeel van de zachte LiPo batterijen is dat individuele cellen in alle maten en gewichten gemaakt kunnen worden. De harde 18650 cellen zijn altijd even groot.

Algemeen richtlijnen voor LiPo batterijen

Een LiPo, of lithium-ion-polymeer, batterij bestaat uit 1 of meer individuele cellen die in serie of in parallel gekoppeld kunnen worden. In serie vormt het geheel een batterij met 1, 2, 3 tot nog veel meer cellen, wat we dan een 1s, 2s of 3s batterij noemen.

  • Brandveilige LiPo zak: Als dat kan steek je batterijen steeds in en LiPo zak (lipo guard) die een eventuele brand kan beperken bij het opladen, vervoeren en opslaan.

  • LiPo cellenmeter: Zorg voor een batterijmetertje waarmee je elke cel van de batterij individueel kan meten voor en na elke gebruik. Zo steek je niet, per ongeluk, een lege batterij in je toestel, en voorkom je dat batterijen te diep ontladen bij gebruik. Alle moderne LiPo opladers bezitten zo een meetfunctie, dus je moet geen aparte meter kopen, maar dat kan wel handig zijn. Ter info: Aan de meeste meercellige LiPo batterijen heb je een hoofdaansluiting voor een belasting zoals een motor, en een aparte cellen aansluiting waarmee je elke cel apart kan meten en laden.

Voorbeeld van een Individuele LiPo cellenmeter tot 8 cellen
Voorbeeld van een individuele LiPo cellen batterijmeter tot 8 cellen

  • Op kamertemperatuur is altijd goed: Een LiPo geeft zijn beste rendement op een temperatuur tussen de 25-35°C. Een koude LiPo (onder 20°C) kan nooit zijn volle vermogen ontwikkelen en een te warme LiPo (boven de 60°C) wordt voorgoed beschadigd. Leg ze dus niet in de zon of in de koelkast, kamertemperatuur is altijd goed.

  • Knutsel NIET aan je batterijen: Verwijder de verpakking van LiPo batterijen niet. Als je een LiPo batterij opent is een kortsluiting tussen de + en – polen is heel snel gemaakt met een tang of schroevendraaier en de gevolgen hiervan zijn een snelle en agressieve brand. Als je bv een andere stekker nodig hebt is het VEEL veiliger om met een verloopstekker te werken ipv de oude af te knippen en er een nieuwe aan te solderen.

LiPo batterijen ontladen en belasten

Een LiPo cel is vol op 4.20 Volt en leeg op 3.2 Volt. Een LiPo batterij van bv 3 cellen in serie verbonden is dan vol op 12,60 Volt en leeg op 9,6 Volt.

  • Ontladen: Ontlaad elke individuele cel niet voorbij 3,5 Volt als dat niet nodig is en al zeker niet voorbij 3.2 Volt. Dan gaan ze veel langer mee. Kijk dit steeds na met een cellenmeter na elke gebruik, en pas de duur van je gebruik eventueel aan. Vele electrische toestellen hebben een aantal tal lampjes om aan te geven hoe vol of leeg de batterij is. Best wissel je de batterij als er nog een lampje over is.

  • Belasting & Dimensionering: Kies de juiste C-rating en mAh capaciteit voor je toestel zodat de batterij niet meer belast wordt dan hij aankan. Een batterij met een C-rating van 20C mag tot maximaal 20 maal zijn ampère specificatie belast worden. Bv een batterij van 2200 mAh of 2,2 Ah mag op piekmomenten belast worden tot een maximale stroom van: 20 * 2,2 Ampère = 44 Ampère.

  • Belasting tijdens het gebruik: Kies een LiPo die je tijdens een gemiddelde gebruik tot 50% van zijn maximale belasting wordt gebruikt, zodat je niet constant aan de limiet van de accu werkt. Bij kortere piekbelastingen je stijgt de belasting best niet meer dan 80% van de maximale stroom van de batterij. Volg daarom steeds de minimale batterijspecificaties van de fabrikant. Bouw je zelf een project dan zal je hier rekening mee moeten houden.

LiPo batterijen opladen

  • Best vlak voor gebruik: Laad de batterij volledig op zo kort mogelijk voor het gebruik. Niet een dag (of meerdere dagen) op voorhand als dat niet moet.

  • Gebalanceerd: Gebruik steeds een oplader die elke cel apart oplaad. We noemen dit gebalanceerd opladen. Alle nieuwe LiPo laders kunnen dit vandaag.

  • Laat eerst afkoelen: Als je na gebruik je batterij weer wilt opladen, wacht dan eerst tot die afgekoeld is tot kamertemperatuur. De basis richtlijn is dat je best sowieso 15 minuten wacht.

  • Oplaadsnelheid: Laad een batterij niet sneller op dan hij aankan. Kijk altijd goed na welke laadstroom je kiest. Het is altijd goed op 1C of lager op te laden. 1C wilt zeggen een laadstroom die even groot is als de capaciteit van de batterij. Bv een batterij van 3S (12volt) met een capaciteit van 2200mAh (milli Ampère Uur) laad je (aan 1C) op aan 2,2 ampère (op 12 volt) . Een volledig lege batterij zal in principe 1 uur nodig hebben om volledig te laden. Laad je op aan dubbele snelheid, 2C of 4,4 ampère, dan gaat het dubbel zo snel en duurt het volledig opladen slechts 30 minuten. Je batterij ziet hier wel meer van af, en zal sneller verslijten. De regel is dat je steeds op 1C of langer snelheid oplaadt als je de tijd hebt.

  • Wees voorbereid voor een brand: Het gebeurt niet vaak, of haast niet bij correct gebruik. Maar ga er vanuit dat bij het opladen er altijd iets mis kan gaan waardoor de batterij in brand schiet. Zorg dat je een plan hebt als tijdens het laden een batterij vuur zou vatten. Waaronder:

  • Zorg ervoor dat de batterij in een aparte LiPo zak zit.

  • Leg de batterij in een vuurvaste kist of schaal.

  • Zorg ervoor dat eventuele uitslaande vlammen niet kunnen overslaan naar andere brandbare objecten in de ruimte.

  • Voorzie zand, voorzie een branddeken, voorzie een brandblusapparaat. Gebruik GEEN water bij het blussen!

  • Installeer en branddetector boven je laadstation. In een doe-het-zelf winkel vind je die, en ze werken op een gewone Li-ion batterij.

  • Blijf in de buurt: Zorg dat je steeds in de buurt bent bij het laden. Laad bv niet wanneer je slaapt of weggaat.

LiPo’s veilig bewaren naar gebruik

  • Nooit volledig opgeladen bewaren: Laat je batterijen nooit volledig opgeladen als je ze niet gaat gebruiken. Volle batterijen staan onder hogere 'spanning', ze zijn dan gevaarlijker en het doet hun geen goed.

  • Nooit helemaal leeg bewaren: Laat je batterijen nooit helemaal leeg liggen na gebruik. Geleidelijk aan gaan ze ontladen, en als ze te diep gaan bv onder de 3.0 Volt, gaan ze kapot of verslijten ze sneller.

  • Ideale opslagspanning = 3,8V per cell. Na elk gebruik zorg je ervoor dat alle cellen van je batterij op een spanning van +-3,8 volt staan. Dit is de ideale de storage- of opslagspanning. Zo kunnen ze maanden rusten zonder stres. Zo goed als elke instelbare LiPo batterijoplader heeft een storage laadfunctie die alle cellen automatisch op 3.8 volt. Ken je de celspanning niet nameten laad de batterij dan 50% tot 60% op. Bv 2 van de 4 of 2 van de 3 batterij lampjes.


Voorbeeld van een LiPo storage laadfunctie.
Voorbeeld van een LiPo storage laadfunctie.
  • Op kamertemperatuur: batterijen zijn geen fan van te koud of te warm. Je bewaart ze best op kamer temperatuur, 20-25 graden is ideaal. Een koele droge ruimte zoals een berging of garage kan eventueel ook. Maar geen frigo's of diepvriezers!

Mogelijke problemen met een LiPo batterijen

  • Opgezwollen: Oude maar ook jongere batterijen kunnen opzwellen. Je kan er zeker zo één vinden bij mensen die verschillende batterijen gebruiken. Dit betekent meestal dat de batterij heeft afgezien. Vaak zijn ze te diep ontladen, hebben een kleine kortsluiting gehad, of zijn ze gewoon versleten door veelvuldig gebruik. Meestal werken deze batterijen nog, maar zijn ze sneller leeg. Wees extra voorzichtig met opgezwollen batterijen, zeker als ze extreem opgezwollen zijn. Je gebruikt ze best niet meer bij twijfel.

Voorbeeld van een normale (links) en opgezwollen LiPo batterij (rechts)
Voorbeeld van een normale (links) en opgezwollen LiPo batterij (rechts)
  • Gedeukt: Na een crash of gewoon door ze te laten vallen kunnen één of meerder cellen gedeukt worden. Een zwaar gedeukte cel kan zelfs volledig falen. Met je cellenmeter zal je dan zien dat zijn voltage zeer laag of zelf nul is, of veel verschilt van de andere cellen in de batterij. Een kapotte cel laadt niet meer juist op. Een batterij met 1 kapotte cel kan je niet meer gebruiken, omdat je die niet meer veilig kan opladen. Specialisten zouden deze kapotte cel kunnen verwijderen en de rest recupereren, maar dit is zeer gevaarlijk en mag je NOOIT doen.

  • Brand: Bij een harde crash waar de batterij zwaar wordt geraakt kunnen LiPo cellen in vuur schieten. Blijft eraf tot de brand voorbij is. Een LiPo brand is kort maar hevig. Blus NIET met water, maar eventueel met zand of grond. Adem de rook NIET in.

Nuttige filmpjes over LiPo batterijen

Tot slot nog enkele nuttige video’s die je kan vinden op Youtube, bekijk er zeker een paar. Je vindt er nog veel meer.





28 weergaven